Eşek Sırtında Saksağan

  • 0
aylak_adam_1237902038

Eşek Sırtında Saksağan

“Yusuf abi yarışmaya girmek istemiyordu. Aylak Adam romanını bitirdiğinde yarışmanın son günüydü. Hemen yaşadığı köye (Hacırahmanlı) gittim.

Kitapları okurken kendimi her zaman kahramanın yerine koymuşumdur. “Ben olsaydım ne yapardım?” sorusu/soruları aklımı kurcalar, bir türlü işin içinden çıkamazdım. Sonunda yazarın, o kahraman/kahramanlar için biçtiği, ön gördüğü hazin/mutlu sonun kollarına bırakırım aklımı.

İhsan Bayram ilk romanı “Yedi Taşlı Yüzük” kitabı ile beni birkaç kez şaşırtmış, kafamda kurduğum sonun aslında kendi sonum olduğunu görmüştüm. İhsan Bayram ile tanışıp, kafamdaki sorulara yanıt bulmak istiyordum. Bir arkadaşım vasıtası ile tanıştık. Ben sordukça o bir filozof edasıyla, engin bilgisiyle kelimeler denizinde beni dibe daldırıyor ardından bir fıskiye misali en tepeler çıkartıyordu. Havalarda kelimeler uçuşuyor, ben yakalayabildiğim isimleri sözcükleri not almaya çalışıyordum. Kelimeler arasında Tolstoy “İvan İlyiç’in Ölümü / İletişim Yayınları” Dostoyevski, Yaşar Kemal… diye saydığı sırada ağzından Yusuf Atılgan ismi döküldü avuçlarıma. Tüm saydığı isimleri unutup beynimde geriye sarıp her şeyi, Yusuf Atılgan’a getiriyorum konuyu. “Yusuf abi,” diyor anlatırken İhsan Bayram, ben o an kendimi biraz daha yakın hissediyorum; Ben de İhsan abi derken buluyorum kendimi.

Yusuf Atılgan “Aylak Adam – Anayurt Oteli – Canistan – Bütün Öyküleri – Ekmek Elden Süt Memeden / YKY Yayınları” kitapların yazarı. Sanırım “Aylak Adam” kitabını okumayan “Anayurt Otelini” okuyup izlemeyen çok azdır. Aylak Adam ilk 1959 yılında Varlık Yayınlarından çıkmış. Bir ismin bile çok görüldüğü C.’nin bir yıl boyunca başından geçen olayları anlatan kitap, dörde ayrılmış olup, her bölümde farklı mevsimlerde C.nin yaşantısını ele almıştır. “Aylak Adam,” aradığı ve tek tutamak olarak gördüğü gerçek sevgiyi, o kadını ararken aslında sürekli O’na teğet geçmektedir. Yolda, tramvayda ya da kumsalda çok yaklaşmakta; fakat O’na erişememektedir. Yusuf Atılgan, “Aylak Adam” romanı ile 1957-1958 Yunus Nadi Roman Armağanı’nda ikincilik ödülünü almıştır. İhsan abi yarışmaya başvurmalarını şöyle anlatıyor.
“Yusuf abi yarışmaya girmek istemiyordu. Aylak Adam romanını bitirdiğinde yarışmanın son günüydü. Hemen yaşadığı köye (Hacırahmanlı) gittim. Eskiden Akhisar’dan İstanbul’a uçaklar kalkardı. Bindik uçağa fakat Cumhuriyet gazetesine gittiğimizde başvuru saati geçmişti. Bize kabul edemeyeceklerini söylediler, ben çok ısrar edince de,
“Bugün Kemal bey var gazetede onunla görüşün,” dediler. Odasına girdim bir baktım Kemal bey dedikleri Yaşar Kemal çıkmaz mı? “Biz işimizi gücümüzü bırakıp sizin romanlarınızı okuyoruz” dedim, rica ettim. “Uçak ile Akhisar’dan geldik ancak yetişebildik,” deyince kırmadı aldı dosyayı. O dosya Yusuf Atılgan’a ödül getirdi.)

Yıldız Ecevit bir kitabında Yusuf Atılgan ile Oğuz Atay arasındaki bağı şöyle anlatmıştır. “Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ın alt yapısının oluşmasında Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam romanının katkısının olduğunu, Ana karakterin tutunamamak için elinden geleni ardına koymadığını görüyoruz. Bu romanın karakteri Atay’ı “Tutunamayanlar” sözcüğünü üretmeye yönlendirmiş olması bir olasılıktır.” ( Yıldız Ecevit – Ben Buradayım / İletişim Yayınları )

İhsan Bayram anlatmaya devam etti çok şey anlattı. Benim en çok ilgimi çeken ise Yusuf Atılgan’ın yaktığı romandı. Olayı şöyle anlatıyor…

“Bir gün köye gittim. Yusuf abi beni çağırdı. Bir roman yazıyordu o zamanlar “Eşek sırtında saksağan” adında. Yanına gittiğimde Onu ateş yakmış başında otururken buldum . Bana ateşi göstererek romanı yaktığını söyledi. Şok oldum, deliye döndüm. Neden diye sorduğumda cevap çok ilginçti. Bana, William Faulkner’in “Döşeğimde Ölürken” romanındaki yazım biçimiyle birbirine benzediklerini ve o romanı okuduktan sonra yakmaya karar verdiğini anlattı. Çok üzülmüştüm.”.

İhsan Bayram “Yedi Taşlı Yüzük” kitabını Abisi, dostu, arkadaşı Yusuf Atılgan’ın “Eşek Sırtında Saksağan” romanının yazım biçimiyle yazdı, yayınlattı.

İyi okumalar…

25.03.2009


Leave a Reply